Nawóz zielony (poplon)

Nawozy zielone to masa roślinna, specjalnie uprawiana a później zakopywana w celu podniesienia żyzności gleby. Jeżeli jest mało nawozu, można go wyhodować w ogrodzie poprzez sianie nasion: łubinu, gorczycy, wyki …, na nieużytkach lub grządkach po zbiorach. Polecaną rośliną na nawóz zielony jest seradela. seradela

Cechy roślin stosowanych na zielony nawóz:

1. Poprawiają strukturę gleby.

2. Ulepszają właściwości aeracyjne gleby.

3. Zapobiegają erozji gleby.

4. Zwiększają aktywność mikrobiologiczną gleby.

5. Wzbogacają glebę w próchnicę i składniki pokarmowe.

6. Gęsty siew jest przeszkodą dla rozwijania się chwastów.

łubinRośliny strączkowe (łubin pastewny i wąskolistny,  fasola pastewna, wyka, seradela) są najbardziej odpowiednimi do uprawy na nawóz zielony, jako samowystarczalne względem zawartości azotu gromadzony w zielonej masie i korzeniach. Inną grupą roślin, są rośliny poplonowe, o krótkim okresie wegetacji jak np. gorczyca, rzodkiew oleista, rzepak jary. Po przekopaniu i wymieszaniu roślin z ziemią, do gleby trafia dużo składników organicznych, poprawiają się właściwości biologiczne gleby, a ze względu na to, że rośliny krzyżowe zawierają fitoncydy, poprawia się też stan gleby pod względem fitosanitarnym. gorczyca biała

Efektywność zielonych nawozów zależy również od wieku roślin. Młode rośliny zawierają dużą ilość azotu, po przekopaniu, rośliny te szybko się rozkładają i w łatwy sposób wydzielają pierwiastek do gleby. W takim miejscu można siać lub sadzić podstawowe rośliny uprawne  już po 3-4 tygodniach. Jeśli zielonej masy będzie jednak za dużo, nie zdąży ona się rozłożyć i zacznie fermentować. Nadmiar azotu może więc zaszkodzić – z praktyki wiadomo, że nadmiar zielonej masy może zmniejszyć urodzaj, dlatego jeżeli jest tej masy za dużo warto ją kompostować. Bardziej dojrzałe rośliny, których łodygi są stwardniałe, rozkładają się wolniej, ale wzbogacają glebę próchnicą, azotu natomiast zawierają niedużo. Dlatego więc najlepiej jest przekopać glebę zanim rośliny przekwitną i stwardnieją im łodygi, najlepiej przed kwitnieniem. Wtedy właśnie stosunek azotu do węgla w biomasie jest najbardziej sprzyjający do tworzenia się próchnicy. Nawóz zielony powinien być przekopany płytko, gdyż zielona masa zgnije pozostawiona głębiej w glebie, tracąc składniki odżywcze. Gleby lekkie przekopujemy na głębokość 12-15 cm, ciężkie zaś – 6-8 cm.

Rośliny mogą być wysiewane na nawóz zielony od wiosny do września. Większość z nich  wykiełkuje w ciągu kilku tygodni.

Można też mulczować glebę – pozostawić rośliny na zimę bez przekopywania. Rośliny wysiane pod koniec lata i pozostawione przez zimę, tworzą zwartą darń a osłonięta ziemia jest chroniona przed działaniem niekorzystnych czynników zewnętrznych. Mulczowanie polecane jest dla gleb piaszczystych oraz do terenów pochyłych.

Rośliny do mulczowania:

– jare (przemarzające zimą): łubin żółty, peluszka, bobik, seradela, wyka jara, rzepak jary, gorczyca, facelia błękitna. Wiosną, przemarznięte, stanowią warstwę naturalnej ściółki tzw. mulcz, kt. należy zmieszać z warstwą gleby przed wysadzaniem nowych rozsad lub sianiem nasion

– ozime (nieprzemarzające): wyka kosmata, rzepak ozimy, żyto ozime. Wiosną najpierw trzeba skosić i rozdrobnić rośliny, a następnie przekopać na głębokość ok. 20 cm.

W celu trafnego wyboru roślin na nawóz zielony, należy się zastanowić, jakiego rezultatu się oczekuje i która z roślin taki efekt da, kiedy najlepiej ją wysiać i kiedy przekopać. W niektórych przypadkach warto wysiać mieszanki paru roślin, by uzyskać wytyczony cel. Poniżej opis nawozów zielonych.

Działanie nawozu zielonego

Rośliny na nawóz zielony

Przyswaja azot z powietrza.

Wszystkie   strączkowe.

Hamuje   wypłukiwanie azotu zimą.

Wszystkie   krzyżowe i ziarniste.

Zapobiega erozji gleby i zagłusza chwasty:

а) wczesny   siew – do początku sierpnia;

b) późny   siew – do początku września.

 

a) fasola,   koniczyna, łubin, rzodkiew oleista, rzepak letni, słonecznik ;

b)   gorczyca, facelia.

Pochłania   i gromadzi składniki odżywcze z głębszych warstw gleby.

Krzyżowe,   zwłaszcza łubin.

Zasiany   jesienią tworzy dużą ilość materii organicznej.

Rzepak   ozimy, pszenica ozima.

Wspomaga   przyswajanie fosforu.

Strączkowe,   gorczyca.

Hamuje   wypłukiwanie składników mineralnych.

Wszystkie krzyżowe,   zwłaszcza rzepak i rzodkiew oleista.

Bardzo   głęboko spulchnia glebę.

Łubin,   fasola, rzodkiew oleista, gorczyca.

Skutecznie   zwalcza nicienie (przywabiając je do swoich korzeni).

Wszystkie   strączkowe, facelia, słonecznik, aksamitka (tagetes).

Po zbiorze   wczesnych warzyw i ziemniaków.

Rośliny o   krótkim okresie wegetacyjnym (rzepak letni, gorczyca, facelia, groch, wyka,   gryka, żyto ozime.